[Độc quyền] Melodic line được sao chép thế nào? Phân tích nghi vấn đạo nhạc của NewJeans với ‘How Sweet’

Hãy nghe trước bằng tai. Ở đây, các đoạn nhạc không được đặt tên, mà chỉ đánh dấu là ① và ②.

Nhịp điệu của hai đoạn gần như trùng khớp. Đoạn nào mới là How Sweet?

Bây giờ, hãy nhìn bằng mắt.

① có giai điệu theo solfège: fa-fa re♭ re♭ si♭ – fa-fa re♭ re♭ si♭ / mi♭ mi♭ do do la♭ – mi♭ mi♭ do do la♭.

② cũng là: fa-fa re♭ re♭ si♭ – fa-fa re♭ re♭ si♭ / mi♭ mi♭ do do la♭ – mi♭ mi♭ do do la♭.

Các nốt ở phần này hoàn toàn khớp nhau. Vậy đâu mới là How Sweet?

Tháng 4/2024, Min Hee-jin từng công khai bày tỏ sự bức xúc mạnh mẽ, cho rằng ILLIT đã bắt chước NewJeans. Bà cáo buộc BELIFT LAB sao chép định hướng nhóm, thiết kế album và cả các động tác vũ đạo điểm nhấn.

“Tại sao chưa được chúng tôi cho phép mà đã dùng động tác chủ điểm của NewJeans? Các biên đạo của chúng tôi đang rất bức xúc.” (Min Hee-jin)

Sau phát biểu đó, Min Hee-jin phát hành How Sweet. Nhưng trớ trêu thay, ca khúc này hiện lại vướng nghi vấn đạo nhạc. Nhóm nhạc bị cáo buộc là đã sử dụng trái phép phần từ bài One of a Kind.

Bốn nhà sản xuất kiêm nhạc sĩ người Mỹ đã nộp đơn kiện vi phạm bản quyền. Các bị đơn gồm HYBE, ADOR, NewJeans, cùng BANA (Beasts And Natives Alike) và nhà soạn nhạc 250 – những nhân vật trung tâm trong ê-kíp âm nhạc của Min Hee-jin.

Dispatch đã thu được đơn kiện nộp lên Tòa án Quận Trung tâm California, đồng thời tiến hành phân tích hai ca khúc One of a Kind và How Sweet. Phóng viên cũng trao đổi email hơn 9 lần với luật sư phía nguyên đơn để xác minh diễn biến vụ việc và bối cảnh khởi kiện.

“Chúng tôi vô cùng thất vọng khi phát hiện ca khúc của mình đã bị sao chép một cách trắng trợn.” (Adam, Aidan, Audrey và Michael – những nhạc sĩ dày dạn kinh nghiệm – đã bày tỏ sự thất vọng sâu sắc khi phát hiện tác phẩm gốc của họ bị sao chép một cách lộ liễu…)

1. Bối cảnh

Hãy nhìn vào quá trình hình thành phần verse đầu tiên của How Sweet.

BANA đã gửi một track nhạc nền cho Pulse Music – một công ty xuất bản âm nhạc tại Mỹ – với yêu cầu hoàn thiện phần topline. Phía Pulse sau đó giao công việc này cho nhạc sĩ người Mỹ Audrey Amakosta.

Audrey cùng Aidan Rodriguez, Michael Campanelli và Adam Gokcebay đã xây dựng topline. Bốn người sau đó gửi bản hoàn chỉnh cho Pulse, rồi Pulse chuyển tiếp sang BANA.

Hai tuần sau, Audrey và các cộng sự nhận thông báo rằng dự án không được chọn. Phản hồi mà họ nhận được là: “Topline rất ổn, nhưng cuối cùng chúng tôi quyết định không sử dụng.” Bốn tháng sau, How Sweet được phát hành.

Phía nguyên đơn cho biết họ đã rất bất ngờ khi nghe How Sweet. Họ khẳng định phần topline họ gửi cho BANA đã được sử dụng, và cho rằng CEO Kim Ki-hyun cùng bộ phận A&R của BANA không thể không biết điều đó.

2. Phân tích

Hai đoạn bị nghi vấn được đối chiếu: ① là phần từ 0:30 đến 0:43 của One of a Kind, ② là phần từ 0:08 đến 0:20 của How Sweet. Đây là những giai điệu chính xuất hiện hai lần trong mỗi bài.

Cả hai ca khúc đều ở nhịp 4/4, cùng giọng B♭ minor và cùng tốc độ 125 BPM. Tuy nhiên, đây là những yếu tố đã có sẵn trong track nhạc nền mà phía NewJeans cung cấp, nên bản thân chúng chưa phải là điểm gây tranh cãi.

Vậy vì sao phía nguyên đơn cho rằng có sao chép?

Giọng B♭ minor vốn có các nốt B♭, C, D♭, E♭, F, G♭, A♭. Nhưng trong cả hai bài, nốt C được thay bằng C♭. Đây là một âm nằm ngoài hệ âm gốc của giọng B♭ minor.

Nốt này góp phần tạo nên màu sắc rất riêng cho How Sweet. Nói cách khác, nó là một “tension note” – nốt tạo căng thẳng và sắc thái cho bản nhạc – chứ không phải một thủ pháp quá phổ biến hay mang tính công thức.

3. Điểm cốt lõi

Tâm điểm của tranh cãi là giai điệu. Phần cao trào của One of a Kind và How Sweet có cao độ gần như giống hệt nhau: fa-fa re♭ re♭ si♭ fa – fa re♭ re♭ si♭ / mi♭ mi♭ do do la♭ – mi♭ mi♭ do do la♭.

Xét về nhịp, cả hai đều lặp lại các nốt móc đơn rồi kết thúc bằng nốt đen. Mẫu nhịp giống nhau, cách nhấn cũng tương đồng. Tính chất tương tự xuất hiện ở thời lượng âm và nhấn nhịp.

Không chỉ vậy, cả hai bài đều có cấu trúc âm đi xuống theo từng bước: fa → re♭ → si♭ / mi♭ → do → la♭ / mi♭ → do♭ → la♭. Nếu chuyển sang ký hiệu số, có thể thấy mô hình lặp 5 → 3 → 1.

Một chuyên gia âm nhạc trong nước nhận định: “Khó có khả năng hai topline lại trùng hoàn toàn ở cao độ, độ dài nốt, nốt tạo căng thẳng và cả nhịp điệu. Việc chọn một giai điệu mà nghe bằng tai lẫn nhìn bằng mắt đều thấy giống nhau thì không thể giải thích bằng sự trùng hợp.”

4. Trách nhiệm

CEO Kim Ki-hyun của BANA là người từng gắn bó chặt chẽ với Min Hee-jin và cũng là đối tác âm nhạc của bà. Ông phụ trách A&R cho NewJeans và chính ông cũng tham gia định hình How Sweet.

Min Hee-jin từng trả cho Kim Ki-hyun 33 triệu won mỗi tháng dưới danh nghĩa chi phí dịch vụ. Ngoài ra, ông còn nhận thêm khoảng 5% doanh thu dưới dạng incentive. Tổng số tiền chảy về phía Kim Ki-hyun đã vượt 1 tỷ won.

Trong vụ kiện quyền chọn bán với HYBE, Min Hee-jin từng bác bỏ cáo buộc ưu ái dành cho Kim Ki-hyun. Bà nói mức thù lao đó chỉ là con số bà chủ động đề xuất để tương xứng với khối lượng công việc.

“Tôi luôn quan tâm đến việc đền bù cho người khác. Kim Ki-hyun không phải nhà soạn nhạc nên cũng không nhận được tiền bản quyền. Anh ấy ở một vùng xám. Vì vậy, tôi đề xuất rằng nếu làm việc với người này ở mức đó thì phải trả mức đó.” (Min Hee-jin)

5. Kết luận

Dispatch cũng kiểm tra phần credit của How Sweet. Tổng sản xuất là Min Hee-jin, còn người phụ trách A&R là Kim Ki-hyun. Trong hệ thống sản xuất K-pop, A&R chịu trách nhiệm thu thập bài hát, xử lý quyền và đặc biệt là khâu clearance bản quyền – một công việc bắt buộc.

Trong đơn kiện, bốn nhạc sĩ Audrey Amakosta, Aidan Rodriguez, Michael Campanelli và Adam Gokcebay cho rằng: “Min Hee-jin từng nói rằng Kim Ki-hyun chính là NewJeans, và ông ấy đã sản xuất tất cả các ca khúc.” Họ lập luận rằng Kim Ki-hyun đã nhận tác phẩm của họ, nên không thể nói là không biết về sự tồn tại của bài hát này.

Luật sư đại diện nguyên đơn Trevor Barrett nói với Dispatch: “Chúng tôi rất thất vọng khi phát hiện tác phẩm của mình đã bị sử dụng trắng trợn trong How Sweet. Chúng tôi hy vọng vụ kiện này sẽ giúp khôi phục các quyền lợi hợp pháp của mình.”

Tính đến tháng 12/2024, How Sweet đã bán hơn 1,24 triệu bản. Ca khúc từng đạt hạng 7 trên Billboard Global 200 Excl. U.S., hạng 18 trên Billboard Global 200 và được Rolling Stone chọn vào danh sách 100 bài hát hay nhất năm 2024.

Nguồn: Dispatch (Park Hye-jin)