KiiiKiii đang chạy xa nhất có thể: Giải mã tinh thần thoát ly trong album WhyKiiiKiii

KiiiKiii và chuyến “đào thoát” mang tên WhyKiiiKiii

Nhìn vào tên album mới của KiiiKiii có thể thấy ngay tinh thần mà nhóm theo đuổi: “WhyKiiiKiii”. Lấy cảm hứng từ bãi biển Waikiki – điểm nghỉ dưỡng biểu tượng của Hawaii – album mở ra một ngày 24 giờ trong “kỳ nghỉ hè” giả tưởng, được kể lại qua sáu ca khúc.

Trang web thông báo comeback cũng được thiết kế như một gói tour du lịch kiểu cũ, gợi nhớ thời kỳ trước khi các nền tảng đặt phòng hiện đại xuất hiện. Từ thông tin chuyến bay, lịch trình lưu trú, tour guide cho đến những dòng review mộc mạc, mọi chi tiết đều mang dấu vết của Internet thời sơ khai. Cảm giác ấy vừa hoài cổ vừa hơi rùng mình, như thể chỉ cần bấm nhầm là máy tính có thể bị cài mã độc và chạy chậm đi ngay lập tức.

Hoài niệm Internet chỉ là lớp vỏ của một cuộc trốn chạy

Điểm thú vị là những dấu vết cũ ấy không được dùng để “sống lại quá khứ” theo kiểu đơn thuần, mà trở thành chất liệu làm nổi bật đời sống tươi tắn, nghịch ngợm của các cô gái trong mùa hè. Ở MV ca khúc chủ đề “Pop Off Pop Off”, các thành viên KiiiKiii tận hưởng nắng vàng, không khí mát lành của mùa hè và hóa thành những nhân vật như bước ra từ trò chơi mô phỏng đời sống nổi tiếng The Sims.

Trong khi đó, hàng loạt cửa sổ Internet lỗi, giật, đơ liên tục xuất hiện lại khiến hành trình hướng đến một khu nghỉ dưỡng xa lạ càng giống một cuộc vượt thoát khỏi hiện tại. Những khái niệm như retro, hoài niệm hay Y2K gần như trở nên mờ đi. Câu hỏi lúc này không còn là họ đang mượn thẩm mỹ của thời kỳ nào, mà là: vì sao lại là KiiiKiii? Và sâu hơn nữa, vì sao KiiiKiii lại chọn cách kể chuyện như thế?

KiiiKiii là nhóm nhạc của sự thoát ly

KiiiKiii từ lâu đã cho thấy mình là một nhóm nhạc luôn muốn rời đi. Nơi đầu tiên họ muốn thoát khỏi là Hàn Quốc như một không gian cố định. Ngay từ màn ra mắt với những dấu ấn mạnh mẽ như “Tung-Twinkle” và “Bling Bling”, đến năm nay khi tiếp tục dẫn đầu làn sóng Y2K, mục tiêu xuyên suốt của nhóm vẫn là không đứng yên.

“I DO ME” từng đưa hình ảnh những cô gái rời thành phố, đặt chân đến thiên nhiên New Zealand để làm mọi điều mình muốn. “Dancing Alone” lại ghi lại mùa hè lấp lánh nơi Vancouver, Canada bằng toàn bộ bối cảnh quay ngoài trời. Ngay cả website hướng dẫn để hiểu thế giới của nhóm cũng được xây dựng bằng giao diện web nguyên thủy, màu sắc rực rỡ, clipart và bố cục như một cuốn cẩm nang analog cũ kỹ.

Không chỉ là rời khỏi không gian, mà còn là rời khỏi hiện tại

Ở đây, KiiiKiii không chỉ muốn thoát khỏi một địa điểm vật lý. Họ đang tìm cách lùi ngược về một thời đại khác bằng Internet như một cỗ máy thời gian. Thẩm mỹ những năm 2000 – đặc biệt là trào lưu Y2K – ngày nay có thể dễ dàng được tìm thấy trên YouTube, Pinterest hay qua vô số dấu vết còn sót lại trên mạng.

Thời đó, thuật toán chưa mang nghĩa “gợi ý đúng gu” như hiện nay mà chỉ đơn giản là công cụ tìm và truyền dữ liệu. Lượt xem chưa đồng nghĩa với giá trị, khái niệm hệ sinh thái nội dung còn rất mờ nhạt, và trí tuệ nhân tạo tạo sinh cũng chưa tồn tại. Vì thế, nếu đọc retro của KiiiKiii như một sự hoài cổ đơn thuần thì sẽ bỏ sót ý nghĩa thật sự: nhóm không thể, và cũng không cần, tái hiện quá khứ theo kiểu bảo tàng.

Một album pha trộn nhiều lớp thẩm mỹ và cảm hứng

Xét riêng album WhyKiiiKiii, có thể thấy rõ cách nhóm phá bỏ ranh giới giữa các thời kỳ và phong cách. “Pop Off Pop Off” kết hợp tinh thần điện tử kiểu electroclash, French touch với hình ảnh một nữ ca sĩ nhạc pop gợi nhớ thời kỳ Ke$ha thống trị Billboard trong thập niên 2010.

Những cô gái đặt chân đến khu nghỉ dưỡng giả tưởng nhưng vẫn mặc áo thun bên trong đồng phục, như các nữ sinh Hàn Quốc đầu thế kỷ 21. Nếu disco của Uhm Jung-hwa đứng cạnh shuffle dance của LMFAO, điều đó cũng không hề vô lý. Đây không phải một dự án chăm chăm vào độ chính xác lịch sử; ngay từ đầu, KiiiKiii đã chọn tự do thay vì tái dựng nguyên mẫu.

Sự pha trộn ấy còn thể hiện rõ trong phần credit. Khi các công ty K-pop gặp khó trong mạng lưới song camp quốc tế, họ bắt đầu tìm đến các nghệ sĩ underground và indie trong nước. Omega Sapien của Balming Tiger, người viết lời sắc sảo cho “404”, tiếp tục xuất hiện với hình ảnh một cô gái tiệc tùng đầy cuốn hút trong “Pop Off Pop Off”.

Không chỉ vậy, iiso – gương mặt sớm theo đuổi hyperpop – cũng góp mặt trong phần sáng tác và viết lời. Yoon Dajeong, chủ nhân album R&B/Soul được trao giải Âm nhạc Đại chúng Hàn Quốc năm ngoái, cùng singer-songwriter đa năng Sumin đều để lại dấu ấn. Ở ca khúc mở màn “Ever2Late!”, album còn có sự tham gia của những cái tên như Tomato Taste, The Deep và ZIN CHOI, tạo nên lớp năng lượng trẻ trung, táo bạo và bắt nhịp rất nhanh với xu hướng điện tử đương đại.

“Candy Pink Magic Hole Flip Phone (What Do I Do)” và dấu ấn của Effie

Ca khúc đáng chú ý nhất trong album là “Candy Pink Magic Hole Flip Phone (What Do I Do)”. Bài hát gây chú ý từ đầu bởi sự tham gia của Effie – một trong những nghệ sĩ điện tử nổi bật nhất thế giới năm ngoái, đặc biệt ở ranh giới giữa hyperpop và những âm thanh đi ra từ hyperpop để tìm một lối thoát mới.

Effie không che giấu căn tính Hàn Quốc hay tình yêu với quê nhà Busan, đồng thời cũng từ chối bị đóng khung trong bất kỳ định nghĩa cứng nhắc nào. Chính vì vậy, họ là mắt xích quan trọng để hoàn thiện triết lý của KiiiKiii. Những câu hát như “băng dán, cháy nắng, Kitty”, “pin còn một vạch” hay “để bí mật của chúng ta lại phía sau bầu trời đen” đều có thể tìm thấy trong bản demo và tài liệu trình bày mà Effie từng công bố.

Tuy nhiên, phần hòa âm phối khí lại mang tên những nhà sản xuất đã có chỗ đứng tại thị trường pop quốc tế. Điều này khiến Effie từng bày tỏ sự băn khoăn và không hài lòng, cho rằng mình đã tham gia sâu hơn cả việc viết lời nhưng lại không được ghi nhận tương xứng.

Những cô gái mơ hồ, lửng lơ giữa thực và ảo

Chính ở điểm này, một lớp nhận diện khác của KiiiKiii hiện ra: họ giống những cô gái mộng mị, không hoàn toàn thuộc về một thời gian hay địa điểm cụ thể. Vì thế, album trước mới có bài “Delulu” – một từ gợi cảm giác mơ màng, ảo tưởng, xa rời thực tại.

Không gian ấy được bao phủ bởi house và electro pop rực sáng như đèn neon, nhưng càng lấp lánh lại càng mờ ảo. Đây cũng là lý do người ta thường tranh luận về việc tên tuổi của những người làm nhạc và ý tưởng phía sau KiiiKiii được nhắc đến nhiều hơn chính các thành viên. Dù vậy, chính độ phức tạp ấy lại cho thấy dụng ý chặt chẽ của dự án: ngay cả sự hỗn loạn cũng được biến thành một dạng anemoia – nỗi nhớ về một quá khứ mà bản thân chưa từng trải qua.

Nhưng tranh luận là điều khó tránh. Dù idol vốn là sản phẩm được lên kế hoạch kỹ lưỡng, người nghe vẫn cần một lý do để tập trung vào chính nhóm KiiiKiii, chứ không chỉ vào tập thể cộng tác phía sau họ.

IslA giúp KiiiKiii trở thành những cô gái thật sự

Ở đây, nhà văn Islah trở nên đặc biệt quan trọng. Từ những ngày đầu, những ca từ do cô viết đã giúp xây dựng câu chuyện cho nhóm, biến họ từ các avatar trong thế giới Internet hay nhân vật AI thành những cô gái Hàn Quốc ngây thơ, mơ mộng và rất đời.

Islah là người đã giúp Jiwoo, Leesol, Sui, Haeum và Kiya cất tiếng nói của riêng mình qua những trò chơi đậm chất Hàn Quốc như “Groundwork” hay “Strawberry Game”. Lần này, cô kết hợp dòng chữ ngắn “Tôi sẽ kể cho bạn nghe điều tôi đã làm vào mùa hè này…” với chất new jack swing trong “Sweet Sour”, đưa cảm xúc phức tạp khi để ý một người bạn nổi bật giữa mùa hè vào bối cảnh mini-homepage kiểu đầu những năm 2000.

Nhờ những câu chữ như “sự thật không ngọt ngào”, thế giới của KiiiKiii không còn khép kín mà mở ra một khoảng trống cho người nghe bước vào, cảm nhận và đồng hành.

Vì sao là KiiiKiii?

Cuối cùng, câu hỏi ban đầu có thể được trả lời rõ hơn: vì sao là KiiiKiii? Bởi nhóm đã nhanh chóng định hình được bản sắc như một nhân dạng có thể chứa đựng ký ức chung và thị hiếu tập thể. Và vì sao họ lại theo đuổi kiểu concept này? Có lẽ vì chính khán giả đang cần họ làm điều đó.

Họ phải chạy xa nhất có thể, vui vẻ ngay tại nơi vừa thoát ra, không biến mất hoàn toàn mà vẫn có thể quay về; để những ký ức đáng quý được giữ lại thật lâu, thỉnh thoảng đem ra ngắm lại và bật cười một cách dịu dàng.

Nguồn: Dispatch (Kim Do-heon)

KiiiKiii, WhyKiiiKiii, Pop Off Pop Off